Nova arhitektonska atrakcija Sofije: Zgrada koja spaja brutalizam i savremeni luksuz

U samom centru Sofije završena je jedna od najneobičnijih stambenih zgrada u Bugarskoj. Oborishte 26 privlači pažnju zaobljenom fasadom od opeke, monumentalnim izgledom i luksuznim stanovima. Projekat arhitektonskog studija NiMa Design pokazuje kako savremena arhitektura može da uspostavi vezu sa prošlošću, a da pritom ne odustane od sopstvenog identiteta.

U istorijskom delu Sofije, u jednoj od najprestižnijih gradskih četvrti, završena je stambena zgrada Oborishte 26, koja se svojim izgledom značajno razlikuje od uobičajene novogradnje. Umesto velikih staklenih površina i jednostavnih pravougaonih formi, arhitekte su se opredelile za masivnu fasadu od opeke, zaobljene uglove i neobičnu igru punih zidova i velikih prozorskih otvora.

Iza projekta stoji bugarski arhitektonski studio NiMa Design, na čelu sa arhitektom Nikolajem Mariom Nikolovim, dok je investitor kompanija Amarat Properties. Objekat se nalazi na adresi Oborishte 26, u neposrednoj blizini Doktorske bašte, u delu Sofije poznatom po istorijskim zgradama i reprezentativnoj arhitekturi.

Moderna zgrada koja čuva uspomenu na prošlost

Posebno je zanimljivo što je nova zgrada podignuta na mestu nekadašnje Telefonske palate, objekta iz socijalističkog perioda koji je srušen 2022. godine. Iako prethodna građevina nije imala status pojedinačno zaštićenog kulturnog dobra, nalazila se u istorijski značajnoj gradskoj celini.

Arhitekte su zato odlučile da novom objektu daju određene elemente prethodne arhitekture, ali u potpuno savremenom obliku. Inspiraciju su pronašle u brutalizmu, arhitektonskom pravcu karakterističnom po masivnim volumenima, izraženoj konstrukciji i monumentalnom izgledu.

PROČITAJTE JOŠ:

Baku dobija kvart na 198 hektara, a 92 odsto drveća ostaje sačuvano

Remek-delo Zahe Hadid kao Antoni Gaudi trećeg milenijuma

Najupadljivija karakteristika Oborishte 26 upravo su njeni zaobljeni delovi fasade. Oni se smenjuju sa pravolinijskim površinama i dubokim vertikalnim otvorima, stvarajući utisak da je zgrada sastavljena od nekoliko međusobno povezanih skulpturalnih celina.

Zaobljeni uglovi nisu samo estetski izbor. Takvo oblikovanje bilo je predviđeno i urbanističkim uslovima, dok su visoki prozori predstavljali jedan od zahteva investitora.

Fasadna opeka dodatno naglašava monumentalnost objekta, ali istovremeno unosi toplinu koju bi bilo teško postići velikim betonskim ili staklenim površinama. U zavisnosti od položaja sunca, zaobljeni zidovi i duboki otvori stvaraju različite senke, pa se izgled zgrade menja tokom dana.

Luksuzni stanovi sa plafonima visokim tri metra

Iza neobične spoljašnjosti krije se stambeni objekat visokog standarda, namenjen relativno malom broju stanara. Prema podacima izvođača instalacija i projektnoj dokumentaciji, zgrada ima 12 prostranih stanova, površine približno od 180 do 390 kvadratnih metara.

Posebna pažnja posvećena je organizaciji unutrašnjeg prostora. Stanovi nemaju tipske rasporede, već je svaki projektovan individualno, u skladu sa svojom površinom i položajem u objektu.

Jedno od glavnih arhitektonskih rešenja jeste konstrukcija koja omogućava velike raspone i prostrane prostorije bez velikog broja unutrašnjih stubova. Na taj način budućim vlasnicima ostavljena je veća sloboda prilikom uređenja enterijera.

Visina plafona iznosi oko tri metra, a veliki prozori, koji se protežu gotovo celom visinom prostorija, obezbeđuju obilje prirodne svetlosti. Stanovi raspolažu i terasama, dok su pojedine prostorije orijentisane prema unutrašnjem dvorištu, čime se obezbeđuje dodatna privatnost uprkos lokaciji u prometnom centru grada.

Dva podzemna nivoa i skriveno dvorište

Oborishte 26 nije zamišljen samo kao luksuzna stambena zgrada, već i kao objekat koji treba da funkcioniše u složenom gradskom okruženju.

U prizemlju su predviđeni poslovni i komercijalni prostori, dok stanari imaju na raspolaganju reprezentativan ulazni hol, zajednički prostor za odmor i unutrašnju baštu.

Posebno zanimljivo rešenje odnosi se na parkiranje. Ispod zgrade nalaze se dva podzemna nivoa sa ukupno 35 parking mesta, kojima se pristupa pomoću dva automobilska lifta. Na taj način izbegnuta je potreba za klasičnom garažnom rampom koja bi zauzimala dragocen prostor na parceli.

Prema podacima kompanije koja je izvodila vodovodne i kanalizacione instalacije, objekat ima armiranobetonsku konstrukciju, spoljašnje zidove debljine oko 50 centimetara, sa slojevima opeke, betona i izolacije, kao i savremene instalacione sisteme.

Jedna od najskupljih stambenih zgrada u Sofiji

Izgradnja Oborishte 26 izazvala je veliko interesovanje i na bugarskom tržištu nekretnina. Prema pisanju lokalnih medija, pojedini stanovi prodavani su po cenama koje su dostizale čak 10.000 evra po kvadratnom metru.

Ove iznose investitor nije zvanično potvrdio, pozivajući se na poverljivost kupoprodajnih ugovora. Međutim, kompanija Park Lane Developments, koja je upravljala projektom, potvrdila je da su svi stanovi i poslovni prostori prodati.

Objekat je krajem 2025. godine dobio dozvolu za upotrebu, dok je tokom 2026. predstavljen i međunarodnoj arhitektonskoj publici. Zanimljivo je da je projekat još 2022. godine osvojio nagradu ARCHINOVA u kategoriji višeporodičnih stambenih zgrada i kompleksa.

Ipak, njegova arhitektura nije naišla isključivo na odobravanje. Deo javnosti smatra da izrazito savremen i monumentalan izgled odstupa od tradicionalne arhitekture ovog dela Sofije.

Upravo u tome leži i najzanimljivije pitanje koje otvara Oborishte 26. Da li nova zgrada u istorijskom gradskom jezgru treba da oponaša svoje okruženje ili da jasno pokaže vreme u kojem je nastala?

Arhitekte studija NiMa Design očigledno su se opredelile za drugo rešenje, ali bez potpunog prekida sa prošlošću. Rezultat je zgrada koja se ne trudi da bude neprimetna i koja pokazuje da i relativno mali stambeni projekat može postati važna tema u savremenoj arhitekturi jednog grada.

Foto: Assen Emilov